صندوق قرض الحسنه کانون زمینه ساز تحقق شعار جهاد اقتصادی
نقش اقتصادی صندوق قرض الحسنه جوانان خیر در اقتصاد جامعه و خانواده ها (سید جعفر فاطمی نوش آبادی)
مطلب اختصاصی نویسنده وبلاگ(سیدجعفر فاطمی نوش آبادی)
فعالیت صندوقهای قرض الحسنه با هدف رفع مشکلات و گفتاری افراد آبرومند بوجود می آیند.
فعالیت صندوق های قرض الحسنه امری خداپسندانه است که ربا در آن راهی ندارد، . افراد ،ارگانها ،مساجد و ادارات و خانواده ها می توانند با راه اندازی چنین صندوق هایی بهترین الگو در ترویج فرهنگ و روحیه جهادی در جامعه باشند.
قرض الحسنه در دین اسلام توصیه شده است و با توجه به نامگذاری سال 90 با عنوان جهاد اقتصادی توجه به سنت قرضالحسنه نقش مهمی در زمینهساز رفع فقر و گسترش عدالت خواهد داشت.
صندوقهای «قرض الحسنه» با انجام فعالیتهای مربوط بر ابعاد مختلف اقتصادی خانواده . جامعه ، و نیز بر نحوه و میزان مصرف و توزیع درآمد تاثیر میگذارند. در این پست به صورت مختصر به بررسی هر یک از این تاثیرها میپردازیم.
فرد و خانواری که امید دارد در آینده درآمد بیشتری داشته باشد، اقدام به استقراض از قرض الحسنه کرده، وبه وسیلهی آن، کالاهای مصرفی مورد نیاز خود را فراهم میکند و پس از تحقق درآمد به تدریج قرض خود را پرداخت میکند. اگر این قرض نبود، یا آن کالا خریداری نمیشد و یا با تاخیر زمانی خریداری میشد.
صندوق قرض الحسنه وجوه مازاد بر نیاز برخی خانوارها و مؤسسات را جمع آوری کرده، در اختیار نیازمندان قرار میدهند و آنان را توانا بر خرید کالاها و خدمات و مصرف آنها میکنند و این فرایند در تمام زمانها ادامه دارد. در نتیجه اولا مصرف تا حدودی افزایش مییابد و ثانیا از ثبات نسبی برخوردار میشود و از این طریق سطح عمومی قیمتها و تثبیت اقتصادی تاثیر میگذارند.
زمانی که شخصی مازاد پول خود را برای مدتی به کسی قرض الحسنه میدهد، در واقع از هزینهی فرصت پول خود صرفنظر کرده، آن را در راه خدا انفاق میکند و به همین جهت از ثواب و اجر اخروی برخوردار میشود. گیرندهی قرض - که در واقع فردی نیازمند است و اگر نمیتوانست قرض الحسنه بگیرد، ناچار بود کالا یا خدمات مورد نیاز خود را به قیمتی بالاتر خریداری کند - از ما به التفاوت قیمت نقد و نسیه منتفع میشود؛ در نتیجه یک جریان درآمدی از طرف افراد خیر به سود افراد نیازمند شکل میگیرد.
صندوق قرض الحسنه - که جریان جذب و اعطای قرض الحسنه را بین دو گروه صاحبان وجوه مازاد و نیازمندان فعال میکنند - در حقیقت توزیع مجددی نسبت به درآمدها به وجود میآورند و در مجموع، توزیع در آمدها و ثروتها در جامعه را عادلانهتر میکنند. واین است هنر افرادی چون رحیم قاسمی ، مدیر عامل جوان و توانمند موسسه قرض الحسنه جوانان خیر در یک دهه فعالیت خود توانسته است سنت قرض الحسنه را در شمال غرب کشور بسط و گسترش داده و در حال حاضر با بیش از ۵۷ شعبه در استانهای آذربایجان شرقی و غربی ، اردبیل و کردستان و با بیش از ۸۵۰ نفر کارمند به فعالیت افتخار آمیز خود ادامه دهد.
. در یک جمعبندی میتوان اثبات کرد که اگر تاثیر عملکرد صندوقهای قرض الحسنه ، برنامهریزی و کنترل شود، وجود صندوقها و عملکرد سالم و صحیح آنها میتواند نقش بسیار مثبتی بر کل اقتصاد جامعه داشته باشد وحتی در ایجاد کار واشاغال هم موثر باشد.چنانکه مدیر عامل جوان و توانمند موسسه قرض الحسنه جوانان خیر با ااشتغال زایی برای ۸۵۰ نفر جوان در شمال غرب کشور ، سهم بسزایی در رفع معضل بیکاری در این منطقه از کشور داشته و بدون شک کار آفرین نمونه کشوری می باشد.
فرهنگ غنی اسلامی با برانگیختن انگیزههای معنوی درصدد تنظیم رفتارهای اقتصادی در جهت رفع نیازهای اجتماعی است. در این میان شاید قرض الحسنه تنها موردی است که در مقام پاداش از صدقه پیشی میگیرد به گونهای که پیامبر اکرم(ص) میفرمایند: «شب معراج بر درب بهشت، این نوشته را دیدم: صدقه به ده برابر و قرض به هجده برابر پاداش داده می شود».2
امام باقر(ع) فرمود: «کسی که به دیگری قرض بدهد تا در وقتِ وسعتِ مالی، آن را باز پس دهد، در این مدت مال او بهعنوان صدقه محسوب میشود و خودش نیز ثواب عبادت با ملائکه را دارد».3
در برخی احادیث وارد شده است: «علی باب الجنه مکتوب القرض ثمانیه عشر و الصدقه بعشر و ذلک لان القرض لا یکون الا فی ید المحتاج و الصدقه ربما وقعت فی ید غیر محتاج4 - حضرت امام صادق(ع) فرموده است: - بر درب بهشت نوشته شده، که پاداش صدقه ده و پاداش قرض هجده؛ زیرا قرض همیشه در دست افراد نیازمند قرار میگیرد ولی صدقه گاهی در دست افراد غیرمحتاج قرار میگیرد.»
پیامبر خدا(ص) فرمود: «هر کس به برادر مؤمنش قرض دهد، به ازای هر درهم آن، به وزن کوههای احد، رضوی و طور سینا، حسنات در ترازوی اعمال وی نهاده میشود و اگر پس از فرا رسیدن مهلت با او مدارا کند، از پل صراط بدون رسیدگی به حساب، چون برق سریع و درخشنده میگذرد و هیچ عذابی نمیبیند و هر کس که برادر مسلمانش از وی یاری طلبد امّا او قرض ندهد، هنگامی که پروردگار نیکان را پاداش میدهد، بهشت را بر او حرام میسازد.5
همهی گناهان شهید مورد بخشش قرار می گیرد، غیر از دِین او که تا زمان پرداخت، همچنان مانع از داخل شدن او به بهشت میگردد.6
البته قرضدهنده بر اساس اعتقاد به ارزشهای دینی یا حس نوعدوستی به این عمل نیکو اقدام میکند و با کسب ثواب اخروی یا ارضای حس نوعدوستی، مطلوبیت کسب میکند اما در هر حال اثر خارجی این رفتار اقتصادی، چشمپوشی از درآمد فرصت استفاده از وجوه، توسط صاحبان ثروت و انتقال آن به نیازمندان است؛ یعنی انتقال درآمد از طبقات بالای درآمدی به سطوح پایینتر جامعه و در نتیجه بهبود توزیع درآمدها و شاخص ضریب جینی و مانند آن.
پیادهسازی قرض الحسنه با برنامههای مدرن در اموری مشخص و با شرطهای خاص، میتواند زمینهی مشارکت عمومی و کاهش آثار سوء مداخلهی دولت در اقتصاد را به همراه داشته باشد. البته بهطور معمول، قرض الحسنه با ریسک عدم بازپرداخت همراه است. بنابراین با توجه به وظیفهی دولت در نظارت بر فعالیتهای بخش خصوصی جهت اجرای احکام و جلوگیری از انحراف از اهداف اقتصادی، دولت میتواند با دخالت در قرض الحسنه به عنوان یک نهاد ناظر و حامی، حاضر باشد. همچنین در قرض الحسنه توجه ویژهای به توان اقتصادی افراد جامعه شده است و وظیفهی تأمین نیازهای جمعی زندگی افراد به عهدهی مردم گذاشته شده است تا با استفاده از ابزار قرض، به صورت تدریجی نسبت به رفع نیازهای هم و ایجاد توزیع مناسبتر درآمدها کمک کنند.
نتیجه اینکه با توجه به رشد قرض الحسنه جوانان خیر این کار و پروژه می تواند بعنوان یک نمونه موفق برای سایر نقاط کشور نیز معرفی شود.
اینجانب بالشخصه از طریق مسابقه وبلاگ نویسی با این موسسه آشنا شدم و بر خود بالیدم که چنین جوانان برومند ، با جربزه و متفکری در کشورم وجود دارند که می توانند چنین نقش موثری در اقتصاد جامعه و مردم داشته باشند.
نگاهی کوتاه به عملکرد این موسسه می تواند ،بعنوان الگویی برای سایر نقاط کشور مورد استفاده قرار گیرد.
امید است جوانان سایر مناطق نیز با پیروی از این الگو و استفاده از تجارب جوانان این موسسه بتوانند این سنت نیک را در این کشور اسلامی گسترش دهند.
من در همین جا بعنوان یک همنوع از مدیر و مسولان این موسسه تقا ضا میکنم تجارب خود را به صورت مکتوب در سایت انتشار دهند. همچنین در کتابی به چاپ برسانند و در قالب لوحهای فشرده و فیلم در اختیار سایر همو طنان قرار دهند.














نان عزیز از طرح ایثار و به منظور قدردانی از حسن توجه
آنها به سنت پسندیده قرض الحسنه، مهلت افتتاح و تکمیل موجودی پانزدهمین
دوره از حسابهای این طرح تا پایان وقت اداری مورخ 31 مردادماه سال جاری
تمدید گردید.





